Өнөөдрийн Монгол оронд хүссэн хүсээгүй хоёр хуваагддаг дотоодын хуваагдал-мөнхийн сэдэв байдаг, тэр нь Зүүнгар, дөрвөн Ойрд ба Халхын голын ай савын хэмээх хуваагдал. Их Монгол улсын өмнө бас дараа нь энэ л хоёр хуваагдал дотоодын мөнхийн зөрчлийг үүсгэж байсан БӨРТ ХАТНЫ УДМЫНХАН БА ОТОГ ХЭРЭЙД БЭРИЙН УДМЫНХАН ХООРОНД ТЭМЦЭЛДЖЭЭ   Бөрт хатан эхийн хөвүүд охид, ахан дүүсийн удмыг эсэргүүцсэн отгон бэрийн удмынхан эцэстээ Тэмүүчин Чингис хааны ахмад гурван хөвүүд, ганц охин болоод ахан дүүсийнх нь эсрэг цэрэглэн хятдын Юань улсын их цэргийг хөдөлгөж байлаа. Үүнийг Өгөдэй хааны гуч хөвүүн Хайдуг Хубилайн хойчис эсэргүүцэх үед илүү тод харагддаг. \     ЭРТНИЙ ТҮҮХ ДОРНОД МОНГОЛД ДАХИНД ДАВТАГДЖЭЭ Тэмүүчин Чингис хааны Бөрт их хатаныг мөн түүний үр хойчсийг дорнод монголд эсэргүүцэж, отгон хэрэйд бэр, түүний хөвүүдийн зүгээс эхлүүлсэн эсэргүүцэл тэмцэл нь эцэстээ 1201 оноос, 1232 оноос, 1242 оноос, 1252 оноос, 1239 оноос, 1260 оноос   Халхын голын шинэ дай...

  Тэгэхээр 1205 онд ахмад хөвүүн Зүчи хааны Алтан тугалын оронг амжилттай захирч чадсан нь цаашид алтан уулан дээрх алтан барсын оронг баруун зүгт ахмад хөвүүн амжилттай захирч чадсан билээ.   АЛТАН БАР УЛСЫН НУТАГ ТАНЬЦГАА Хамгийн сонирхолтой нь Зүчи хааны Алтан бар улсын түүхийг 1206 онд эхлүүлсэн гэдгийг анх удаа Хүн төрлөхтөнд дуулгахад таатай байна. Эдүгэ цаг 1207 оны үйл хэргийг Их Монголын эхлэл гэж үздэг хүмүүс нь зөвхөн зүүн Азид хамаарах төсөөлөл юм. Тийм ч учраас зүүн Азид Бар улс болох гэсэн санаархал мөнхийн мөрөөдлийн хязгаар байж 1206-1986 оны хооронд 13 жаран туулан төөрөлджээ. 1206 оны үйл хэргийн мөн чанарыг таних цаг болжээ. Чухамхүү, алтан уулан дээрх алтан Бар улсын түүх 1206 онд баруун Саяны нурууны адагт өнөөгийн Барнауул хот орчимд эхэлжээ. Энэ бол дорнын Улс үндэстнүүдийн төрөөдлийн хязгаар Алтан бар улсын алтан нутаг байлаа. ЗҮҮН АЗИД АЛТАН БАР УЛС БАЙХ БОЛОМЖГҮЙ Тэмүүчин Чингис хааныг 1206 онд алтан Бар улсыг үүсгэн байгуулж, түүнээ Их Монг...